hukukun i insanlığın de hali

23 Ağustos 1927 tarihinde saat 00:19’da Nicola Sacco ve Bartolomeo Venzetti yedi sene süren dava sonunda ve yedi dakika arayla elektrikli sandalye ile öldürüldü. Suçsuzlukları tam elli sene sonra ilan edildi.

Sacco ve Vanzetti olarak tanınırlar genelde. Şarkılara isimleri geçmiş iki İtalyan göçmen. Biri 1891 diğeri de 1888 doğumlu. Tam isimleri Ferdinando Nicola Sacco ve Bartolomeo Venzetti. Genç yaşlarında zamanında milyonlarca İtalyan’ın yaptığı gibi Sam amcanın ülkesine Amerikan rüyası için yola çıktılar.

Boston yakınlarındaki Plymouth’a yerleşmeden önce çeşitli işlerde vasıfsız işçi olarak çalışmış, 1919’da bir balık satıcısının mallarını devralmasının ardından sokaklarda balık satmaya başlamıştır. İtalya‘dan ABD‘ye göçen anarşistlerden duyduğu ProudhonKropotkin ve Malatesta‘dan çok etkilenen Vanzetti, hayatını anarşizmmücadelesine adamıştır.

Sacco ve Vanzetti, Boston’da düzenlenen Galleanist Anarşistler Toplantısı‘nda tanıştı. Bu toplantıdan sonra Sacco ve Vanzetti, diğer göçmen anarşistlerle birlikte askere alınmamak için Meksika’ya gittiler. Eylül 1917’de Meksika’dan ayrılan Sacco ve Vanzetti anarşizm mücadelelerini ABD’de sürdürdüler. Her ikisi de grevlerde, savaş karşıtı mücadelede ve devlet karşıtı propagandada aktif olarak yer almaktaydı. O dönemde ABD’nin en etkili anarşist gazetesi olan ve İtalyanca yayınlanan Cronaca Sovversiva’da da yazmaktaydılar. 22 Şubat 1918’de Cronaca Sovversiva’nın bürosu basıldı ve büroda bulunan Sacco ve Vanzetti göçmen anarşistler olarak polis kayıtlarına geçtiler.

Askere alınmamak için Sacco ve Vanzetti’yle birlikte Meksika’ya gidenlerin arasında olan Carlo Valdinoci, 2 Haziran 1919’da Başsavcı Palmer’ın evinin önünde kendini havaya uçurdu. Bombalı saldırıyı Sacco ve Vanzetti’nin planladığına dair söylendiler yayıldı.

9 Mayıs tarihinde Sacco ve Vanzetti arkadaşları ile bu olayı protesto eden bir eylem gerçekleştirmeye karar verdi ancak eylem yapılmadan az önce polis tarafından yakalandılar. Polis bu ikiliyi yakalandıklarında anarşist içerikli bildiri ve silah bulundurmakla suçladı. Bir kaç gün sonra suçlama değişti: South Braintree’da yapılan bir soygunda katılmak ve bu sırada öldürülen iki kişinin katili olmakla suçlandılar.

Sacco ve Vanzetti’nin infaz davası tam yedi yıl sürdü. Sacco ve Vanzetti’nin mücadelesi ise içeride de devam etti. Özellikle Vanzetti yazdığı mektuplarla ortadaki haksızlığı teşhir ediyor, kamuoyu oluşması için çabalıyordu. Bu çabalar boşa gitmedi ve dava tüm dünyada geniş yankı uyandırdı.

Başta ABD olmak üzere dünyanın birçok yerinde bu ikilinin serbest bırakılması için eylemler yapılır. Boston eyaletinde düzenlenen kitlesel protesto on gün sürer. O sıralarda diktatörlükle yönetilen İtalya’nın faşist hükümeti de Benito Mussolini aracılığı ile Boston’daki ABD büyükelçiliğine mektup yazar ve iki yurttaşın serbest bırakılmasını talep eder. Albert Einstein, George Bernard Shaw, Arturo Giovannitti ve Bertrand Russell gibi bir dizi entelektüel, Sacco ve Vanzetti’nin adil yargılanması için uluslararası bir kampanya düzenler.

Tüm girişimlere rağmen 23 Ağustos 1927 tarihinde saat 00:19’da Nicola Sacco ve Bartolomeo Venzetti yedi sene süren dava sonunda ve yedi dakika arayla elektrikli sandalye ile öldürülür. Haberin duyulmasının ardından Londra, Paris ve Berlin başta olmak üzere birçok ülkede eylemler yapılır.

1977 yılında yani ölümlerinden tam elli sene sonra Massachusetts valisi Michael Dukakis bu iki İtalyan göçmenin suçsuz olduğunu belirtti ve şöyle bir açıklama yaptı: “Nicola Sacco ve Bartolomeo Vanzetti isimleri üzerinde olan her türlü suçlama ve aşağılamanın sonsuza kadar kaldırıldığını açıklıyorum”.

Sacco ve Vanzetti üzerine birçok şarkı yazıldı ve film çekildi, belki de bu çalışmalardan en başarılısı 1971 yılında çekilen ve yönetmenliğini Giuliano Montaldo’nun yaptığı uzun metrajlı sinema filmidir. Vanzetti’nin Gian Maria Volonte’ ve Sacco’nun Riccardo Cucciolla tarafından canlandırıldığı film 24üncü Cannes Film Festivali’nde Cucciolla’ya En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazandırdı.

 

kaynak: https://m.bianet.org/biamag/biamag/158046-sacco-ve-vanzetti-iki-asagilik-anarsist

ilgili yazı

Leave a Comment